‘Heeft de dood een kleur?’

Cover Heeft de dood een kleur a

Gesprekshulp om met kinderen en jongeren over leven en dood te praten

Hoe maak je de dood bespreekbaar bij kinderen en jongeren? Door dat te doen waar zij van nature al goed in zijn: filosoferen. Filosoferen is namelijk niets anders dan open en onbevooroordeeld naar de wereld om je heen kijken en erover praten met elkaar. Verwondering staat centraal. Net als de dialoog. Het gaat niet om je gelijk krijgen, niet om discussiëren. Het gaat om samen onderzoeken, samen bespreken, samen verkennen. Om dat alles te doen, geeft Games That Matter het kaartspel ‘Heeft de dood een kleur? En 49 andere filosofische vragen over leven en dood’ uit.

Ga eens om een woord heen staan

Stel je het voor alsof je met z’n allen om een woord heenloopt. Om woorden als verdriet, leven, dood of gevoel. Van alle kanten bekijk je het, en doordat er altijd iemand aan een andere kant staat dan jij, zijn er altijd anderen die hetzelfde woord op een andere manier zien. Door dat met elkaar te bespreken, kun je een woord beter leren kennen.

Wat is het verschil met een ‘gewoon gesprek’?

In een filosofisch gesprek ga je samen op onderzoek naar gedachten over iets waar eigenlijk niet echt een definitief antwoord op is. Het onderzoeken, het samen verwonderen en het verkennen staan centraal. Het gaat over begrippen verhelderen, en in dialoog zijn, en niet om discussiëren en het gelijk willen halen. De 50 vragen uit het kaartspel zijn soms een beetje raar, maar nodigen daardoor expliciet uit tot filosoferen.

Wat is er zo zinvol aan filosoferen?

Filosoferen helpt abstracter en analytischer te denken. Het help denken vanuit verbazing en verwondering, in plaats van uit oordelen. Ook stimuleert het de taalontwikkeling en draagt het bij aan democratisch in gesprek zijn met elkaar.

Waarom de dood als centraal thema om over te filosoferen?

De dood, het blijft een lastig thema. Toch krijgen we er allemaal mee te maken. Al jong praten over de dood helpt om, als het op een dag dichtbij aan de orde is, beter erover te kunnen praten en ermee om te gaan. Juist door erover te filosoferen, wordt het vanuit allerlei, soms verrassende, kanten bekeken en overdacht, wat tot meer vertrouwdheid met het thema leidt. De verkennende en onderzoekende houding die filosoferen met zich mee brengt helpt de dood veilig te bespreken. Het komt daardoor niet te dichtbij terwijl het juist wel dichtbij komt omdat het ook over jouw persoonlijke mening gaat. De perfecte paradox.

Meer informatie over filosoferen (met kinderen) en de voordelen ervan:
Centrum Kinderfilosofie Nederland
School of Life
WonderWhy

Er zijn eveneens vele boeken, enkele tips:
Filosoferen doe je zo – Rob Bartels & Marja van Rossum (2 versies: één voor groep 1-4, één voor groep 5-8)
Kinderen filosoferen – Berrie Heesen

Mariska Overman, één van de twee mensen achter Games That Matter, was filosofiedocent op de PABO (Filosofie & Filosoferen met kinderen). Een spel dat iets met filosoferen te maken had, kon dan ook niet uitblijven. Oude liefde roest niet.

e